Phân tích và đánh giá Tokenomics một cách hiệu quả năm 2022

Tokenomics là một sự kết hợp giữa “token” và “economics”, thể hiện sự kinh tế học trong thiết kế, sử dụng token – tài sản bản lề và hơn hết của một dự án crypto. Đối với quan điểm cá nhân, việc tìm hiểu, đánh giá các Tokenomics gần như là một quy trình bắt buộc trước khi xuống tiền đầu tư vào bất cứ dự án nào.

Trong bài viết hôm nay, các bạn hãy cùng BinanceGate tìm hiểu về Tokenomics và cách chúng ta đánh giá Tokenomics thật hiệu quả nhé!

Tìm hiểu về Tokenomics

Tokenomics là một khái niệm khá quan trọng phải được xem xét khi đưa ra các quyết định đầu tư, vì xét cho cùng, về mặt bản chất, khi chúng ta đầu tư vào từng dự án, thực tế là nắm giữ token và kỳ vọng nó tăng giá trong tương lai. Chính vì vậy, các dự án có các biện pháp thông minh để khuyến khích và thu hút nhà đầu tư mua, nắm giữ dài hạn, đồng thời thiết kế và xây dựng hợp lý sẽ có dư địa tăng trưởng một cách tốt hơn.

Tìm hiểu về Tokenomics

2. Các tính năng chính của tokenomics

Tùy theo lĩnh vực của từng dự án, mục tiêu, việc gọi vốn…, mỗi một dự án sẽ có các thiết kế Tokenomics riêng biệt.

Mining & Staking Reward 

Đối với những dự án Layer Blockchain như Bitcoin, Ethereum, Avalanche, mining & staking là một động lực cốt lõi để dự án xây dựng một mạng lưới phi tập trung, từ đó đảm bảo việc xác thực các phiên giao dịch, duy trì tính bảo mật và an toàn của mạng.

Thông qua tính năng này, dự án có thể thưởng các tokenomics mới cho những người đã đầu tư các hardware, software tính toán để xác thực, sản sinh ra các khối mới trên chuỗi, ghi nhận dữ liệu trên các block này…

Các bạn có thể hiểu là token (tokenomics) sẽ được thưởng cho các Miner (thợ đào) đối với mạng sử dụng PoW hoặc cho các Validator Node đối với mạng sử dụng PoS.

Yield 

Thông thường, một tokenomics sẽ có tính năng Yield sẽ thường gắn liền với các dự án về DeFi (như AAVE, Uniswap, MakerDAO, 1inch…). Khi mới bắt đầu xây dựng và phát triển, một trong các vấn đề quan trọng của các dự án DeFi là người dùng và thanh khoản.

Để thu hút người dùng và thanh khoản, các dự án triển khai chương trình khuyến khích với lợi suất cao để dòng tiền đổ về dự án của mình. Hình thức triển khai Yield sẽ thông qua Liquidity Pool hoặc các Farming Pool.

Payment 

Đây là một trong những tính năng khá thường gặp của token. Hầu như những dự án hoạt động theo mô hình cung cấp dịch vụ và thu phí đều được xây dựng tính năng này cho token của mình.

Ví dụ: BNB là một token có chức năng payment, với việc người dùng có thể chọn việc trả phí giao dịch bằng BNB, hoặc dự án UniWhales yêu cầu người dùng mua và hold UWL token để được tham gia vào các gói dịch vụ đặc biệt…

Governance

Nếu như trước đây, quyền biểu quyết về sự phát triển, điều chỉnh dự án hầu như thuộc về đội ngũ phát triển hoặc các quỹ đầu tư thì hiện nay, DAO – một mô hình quản trị phi tập trung đã trở nên rất phổ biến, cho phép người dùng tham gia biểu quyết những sự kiện quan trọng đối với toàn bộ dự án.

Các bạn sau khi mua và nắm giữ token có thể tham gia biểu quyết. Trong một số trường hợp, các bạn cần lock token của mình mới có thể biểu quyết. Một ví dụ hoàn hảo cho việc sử dụng chức năng Governance chính là veCRV của Curve.

Tuy nhiên, việc quản trị của token đang gặp khá nhiều tranh cãi và ý kiến trái chiều thời gian gần đây.

Burn

Một lượng token sẽ được đốt trong quá trình sử dụng (ví dụ: một phần chi phí trên các blockchain như Ethereum 2.0, Avalanche sẽ được đốt), loại bỏ đi vĩnh viễn khỏi lưu thông để làm giảm tổng nguồn cung token.

Ngoài ra, token còn có thể được bổ sung thêm các tính năng khác như:

  • IDO, IEO: người dùng sẽ có thể hold token để tham gia vào các chương trình mở bán các dự án trên launchpool, launchpad…
  • Xác nhận các quyền sở hữu với token dạng NFT

Các yếu tố cần biết khi phân tích Tokenomics

Khi nói về Tokenomics, đa số chúng ta sẽ chỉ quan tâm 3 yếu tố cơ bản:

Token use case (ứng dụng của token)

Yếu tố này sẽ cho chúng ta biết token đó có thể được dùng để làm những gì, từ đó phân tích về khả năng thu hút các nhà đầu tư mua và nắm giữ dài hạn.

Token allocation (phân bổ token)

Yếu tố này cho chúng ta biết được những ai đang tham gia nắm giữ token ngoài các nhà đầu tư nhỏ lẻ? Mức độ nắm giữ là bao nhiêu phần trăm? Có đủ để chi phối giá trị hay không?

Ngoài ra, trong một vài trường hợp, chúng ta cần xem xét cả việc thay đổi phân bổ của các ví nắm giữ lớn để biết động thái của các “cá voi” này đang là bán ra hay mua vào…

Token Release Schedule 

Thông thường, hầu như những dự án đều có lịch trả token theo dạng mở khóa dần cho nhà đầu tư lớn ở các vòng private, seed, team, đội ngũ cố vấn hay thậm chí là lịch mở kháo cho token thưởng, airdrop… để không tạo ra áp lực bán. Đây là các thông tin quan trọng mà chúng ta cần phải theo dõi để dự đoán được những thời điểm nhạy cảm.

Một số lưu ý về Tokenomics

Một số lưu ý về Tokenomics

Nguồn cung không giới hạn nguồn cung hạn chế và 

Đây là một trong các lưu ý quan trọng mà đội ngũ BinanceGte muốn nhắc đến đầu tiên. Tùy theo từng loại dự án, token của các dự án có thể được giới hạn tổng cung tối đa như BTC (với 21 triệu BTC) hoặc tổng nguồn cung vô hạn như Ethereum (có tổng nguồn cung ETH không bị giới hạn).

Hầu như người dùng đều muốn tìm kiếm một Tokenomics mang tính chất giảm phát, vì vậy sẽ chú ý nhiều hơn đến những dự án mà token có tổng nguồn cung giới hạn. Tuy nhiên, trên thực tế, việc tổng cung giới hạn không đồng nghĩa rằng token sẽ có tính chất giảm phát. Bằng chứng rõ ràng nhất là ETH vẫn đang tăng trưởng rất tốt tính từ thời điểm ra mắt cho đến nay.

Để lý giải việc này, chúng ta cần phải quan tâm hơn đến cái gọi là “các nhu cầu mua và nắm giữ”.

– Một token cho dù có tổng cung giới hạn, tuy nhiên không phát triển được các sản phẩm, không tạo nhu cầu mua và niềm tin nắm giữ dài hạn cho các nhà đầu tư thì sẽ không có dòng tiền đổ vào dự án, từ đó token vẫn không thể phát triển được.

– Ngược lại, các dự án như Ethereum, mặc dù có tổng cung không vô hạn, tuy nhiên lượng lạm phát của ETH là để phục vụ cho dự án  là chính đáng và có một lộ trình phù hợp, trong khi hệ sinh thái Ethereum phát triển rất tốt và được nhiều quỹ lớn, các “cá voi” hay nhà đầu tư nhỏ lẻ tin tưởng cho nên nhu cầu mua, nắm giữ lớn hơn lượng phát thải từ đó đảm bảo cầu lớn hơn cung và duy trì sự tăng trưởng trong dài hạn cho đồng tiền đứng thứ 2 trên bảng xếp hạng này.

Phân biệt Total Supply, Circulating Supply và Max Supply

Ví dụ về ba chỉ số token riêng biệt trên Serum

Thông thường, các bạn sẽ chỉ nhớ đến Max Supply và Circulating Supply. Tuy nhiên, vì nhu cầu của một số dự án, một số Tokenomics chúng ta phải quan tâm đến Total Supply.

  • Circulating Supply (Nguồn cung lưu hành): Được hiểu là tổng lượng token hiện đang lưu hành trên thị trường và đang được giao dịch. Đây chính là lượng token được sử dụng để tính vốn hóa thị trường  (Circulating Market Cap).
  • Total Supply (Tổng cung): Được hiểu là tổng lượng token đã được tạo ra từ các dự án sau khi trừ đi các token đã đốt (nếu có).

Như vậy: Token Supply = Token on-chain – Token Burned

  • Max Supply (Tổng cung tối đa): Được cho là tổng số token có thể tạo ra tối đa trên lý thuyết. Tuy nhiên, vì nhu cầu của từng dự án, họ có thể đưa ra quyết định có hoặc không sử dụng đến số lượng Max Supply này.

Ví dụ về Serum, các bạn có thể thấy: Max Supply của SRM có thể đạt được lên đến 10,161 tỷ token, tuy nhiên so với tốc độ phát triển và nhu cầu của dự án, hiện Serum chỉ mạng ra thị trường lượng SRM chỉ 1,092 tỷ (chưa đến 1/10 tổng nguồn cung tối đa).

Comments (No)

Leave a Reply