Monolithic Blockchain & Modular Blockchain là gì? Đưa blockchain đến Mass-adoption phần 1

Quick Take

  • Monolithic có nghĩa là một mình làm tất cả mọi việc, modular = chia nhỏ công việc cho nhiều bên.
  • Modular blockchain chính là con đường cần đi để đưa blockchain tới mainstream.
  • Trong thời điểm hiện tại Modular blockchain còn ở giai đoạn rất sớm và sẽ cần khoảng thời gian tính bằng năm thậm chí là hơn để chúng có thể chạm tới đúng với tiềm năng của mình.

Monolithic blockchain & Modular blockchain là gì?

Monolithic blockchain & Modular blockchain là gì?

Trước khi tìm hiểu định nghĩa, chúng ta cần biết blokchain thực hiện các hoạt động gì:

  • Execution: Giao dịch và những trạng thái thay đổi (thay đổi số dư ví chẳng hạn), được thực hiện tại lớp này. Người dùng đã tương tác với lớp này thông qua việc ký giao dịch, triển khai smart contract, di chuyển tài sản…
  • Settlement: Lớp này là nơi những giao dịch rollups được xác minh và tranh chấp giải quyết. Lớp này không được tồn tại ở Monolithic blokchain, và là lớp tùy chọn ở Modular blockchain.
  • Consensus: Cung cấp các thứ tự và tính cuối cùng (Finality) thông qua mạng lưới full node tải xuống và triển khai nội dung của khối, đồng thời đạt được đồng thuận về tính hợp lệ của các chuyển đổi trạng thái. Tính đến cuối cùng là sự khẳng định rằng tất cả các khối được hình thành tốt sẽ không bị thu hồi khi đã cam kết với nền tảng blockchain.
  • Data Availability: Nơi chứa các dữ liệu đã được chứng minh là hợp lệ.

Monolithic blockchain là một blockchain xử lý tất cả mọi tác vụ nói trên, công việc trên một lớp duy nhất.

Modular blockchain là một blockchain chia sẻ các tác vụ trên cho nhiều mạng lưới được liên kết với nhau, giúp hiệu suất được tối ưu hơn đồng thời tăng tính năng mở rộng lên nhiều lần.

Ví dụ: Một trong những người thợ lành nghề có thể xử lý được nhiều công việc khác nhau, nhưng để đào tạo ra một người như vậy phải tiêu tốn rất nhiều thời gian và nguồn lực, dẫn đến việc khó để mà mở rộng sản xuất. Trong khi đó, nếu ứng dụng quy trình sản xuất dây chuyền, mỗi một đội ngũ thợ lại có công việc riêng thì không những vừa đảm bảo được hiệu quả vừa có thể mở rộng trên quy mô lớn. 

Trong thời điểm hiện tại, hầu hết tất cả các blockchain mà ta đang biết đều là monolithic blockchain như Near, Solana, Binance Smart Chain,… Kể cả hệ sinh thái Ethereum ở thời điểm hiện tại cũng là một monolithic blockchain, tuy nhiên thì Ethereum đã có kế hoạch để trở thành modular blockchain trong tương lai.

Ở phần sau mình sẽ cùng các bạn tìm hiểu vì sao Modular blockchain là yếu tố cần thiết và là mục tiêu hướng tới của các blockchain.

Vì sao Monolithic Blockchain lại phải chuyển sang Modular Blockchain?

Trước khi tóm tắt về cách hoạt động của hai loại hình blockchain này, ta cùng bắt đầu từ bối cảnh của những blockchain hiện nay.

Từ khi blockchain ra đời đến hiện nay, chúng đã đối mặt với ba vấn đề nổi trội sau:

  • Khả năng mở rộng (Scalability): Thông lượng của toàn bộ hệ thống là bao nhiêu? Tổng số giao dịch được xử lý trên giây (TPS) là bao nhiêu?
  • Độ phi tập trung (Decentralization): Có bao nhiêu nodes trong nền tảng? Có tình trạng quyền lực tập trung ở một nhóm nhỏ lẻ không?
  • Tính bảo mật (Security): Độ khó trong việc hack mạng lưới là bao nhiêu?

3 vấn đề này cùng tồn tại tạo ra một bài toán chưa có lời giải, được gọi là “Blockchain Trilemma” hay nghịch lý tam giác của blockchain. Bài toán đã chỉ ra rằng một blockchain chỉ có thể giải quyết 2/3 vấn đề của tam giác và phải hy sinh các yếu tố còn lại.

Từ trước đến nay những monolithic blockchain đã thử nhiều cách khác nhau để giải quyết tất cả các hạn chế của “Blockchain Trilemma”, nhưng chưa có một chuỗi nào thành công.

Việc cố gắng xử lý tất cả trên một mạng lưới đã tạo ra nhiều vấn đề, ví dụ như là:

  • Muốn có tốc độ xử lý cao hơn? → Giảm số lượng node đi. Nhưng đã giảm số lượng node đồng nghĩa với việc giảm tính bảo mật và độ phân quyền của mạng lưới.
  • Muốn tối ưu được tính bảo mật và phân quyền? → Giảm điều kiện để có thể trở thành node và số node sẽ tăng. Tuy nhiên là số node tăng đồng nghĩa với việc thời gian xác nhận giao dịch sẽ lâu hơn.

Node: Một thiết bị điện tử bất kỳ (Laptop, PC, Server), các node được liên kết với nhau và trao đổi dữ liệu cho nhau giúp tạo thành cơ sở hạ tầng của một nền tảng blockchain. 

Không thể phủ nhận rằng những điều mà các Monolithic blockchains đã mang lại cho Crypto, nhưng chúng đang dần đạt đến các giới hạn của mình. Điển hình nhất chính là những vấn đề về tính mở rộng của Ethereum, chi phí đắt đỏ và tốc độ chậm đã tạo ra rào cản ngăn cách một lượng lớn số lượng người dùng.

Ta sẽ cần một version blockchain mới hơn, hiệu quả hơn giúp giải quyết các hạn chế của Monolithic blockchain, và Modular blockchain sẽ là câu trả lời cho vấn đề này.

Việc chia sẻ những tác vụ cho nhiều mạng lưới được liên kết với nhau tương tự như ví dụ về dây chuyền sản xuất ở phần trên, giúp tối ưu được nguồn lực của mỗi một bộ phận và giúp tạo ra một sản phẩm hiệu quả hơn, chưa kể đến khả năng mở rộng tuyệt vời mà chúng có thể được mang lại.

Ở phần dưới chúng ta sẽ cùng đi tìm hiểu làm cách nào để một Monolithic blockchain có thể lột xác thành một Modular blockchain.

Phương pháp để Monolithic blockchain quy đổi sang Modular blockchain

Phương pháp để Monolithic blockchain quy đổi sang Modular blockchain

Modular cũng có nghĩa là chia nhỏ những tác vụ cho từng bộ phận xử lý, do đó anh em có thể hiểu chúng như một tập hợp của nhiều giải pháp để giải quyết vấn đề của các blockchain hiện nay.

Các phương pháp chuyển đổi sang Modular blockchain:

Tối ưu hiệu quả xử lý thông qua Rollups

Rollups chính là một giải pháp Layer 2 giúp giải quyết bài toán về tính mở rộng của Layer 1. Trong số giải pháp Layer 2 khác, Rollups được coi là giải pháp tối ưu bậc nhất trong việc mở rộng Layer

Để tóm gọn những họat động của Rollups, các bạn có thể hiểu rằng Rollups giúp tạo môi trường xử lý giao dịch riêng rồi đưa kết quả lên Layer 1 để xác thực.

Cách làm này có các ưu điểm như:

  • Không cần phải quan tâm đến việc bảo mật và tính phân quyền vì đã có Layer 1 lo.
  • Chi phí bảo trì gần bằng 0.
  • Đảm bảo người dùng sẽ rút được tài sản dù Layer 2 Rollups gặp sự cố.
  • Có tiềm năng vượt qua các máy chủ tập trung về mặt hiệu quả.

Tăng tính bảo mật và phân quyền thông qua cơ chế Proof-of-stake (PoS)

Quy đổi cơ chế đồng thuận từ Proof-of-Work (PoW) sang Proof-of-Stake (PoS) là một trong những đề mục quan trọng trong Roadmap phát triển của Ethereum, nhằm nhắm tới tính năng mở rộng tốt hơn.

Thay vì việc phải ứng dụng những phần cứng đắt tiền và tốn kém trong cơ chế đồng thuận PoW, PoS cho phép người dùng ký gửi (stake) một lượng lướng tài sản nhất định để trở thành Validator (người xác thực) của nền tảng Blockchain

Cơ chế đồng thuận Proof of Stake có những đặt điểm như:

  • Không cần yêu cầu phần cứng phức tạp, hạ thấp tiêu chuẩn tham gia để trở thành validator của mạng lưới.
  • Mang lại giá trị cho tài sản vì token bây giờ sẽ được dùng để stake. Người mua từ việc phải tự bỏ tiền để mua phần cứng chạy PoW thì bây giờ sẽ chuyển sang mua token để stake trên Proof of Stake, số token đó cũng sẽ mang về phí cho người xác thực ⇒ Tăng tính hiệu quả sử dụng vốn.
  • Không phải trả quá nhiều chi phí hoạt động như PoW (tiền điện, tiền mặt bằng để đặt máy đào,…).

⇒ Việc loại bỏ nhiều rào sản từ PoW sẽ giúp thu hút nhiều node tham gia vào mạng lưới hơn, từ đó giúp tăng tính bảo mật và phân quyền trong mạng lưới.

Blockchain cũng như Ethereum vẫn có những điều kiện tối thiểu để trở thành Validator như: phải có tối thiểu 32 ETH và không được rút số ETH stake cho đến các giai đoạn tiếp theo. Tuy nhiên những dự án về lĩnh vực Staking Pool như Lido, RocketPool đã ra mắt, từ đó tiếp tục phá vỡ các rào cản cho bất kỳ ai muốn tham gia vào công việc staking ETH.

(Còn tiếp…)

Comments (No)

Leave a Reply